အကောင်းဆုံးနဲ့ အမြင့်ဆုံး ဒါနအမျိုးအစားကို ပြောတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားက ရှု့ထောင့်ပေါင်းမျိုးစုံကနေ ဟောတော်မူလေ့ ရှိပါတယ်။ စာရေးသူအကြိုက် ဂဏန်းစဥ်ထိုးပြီး ရေးသားပါ့မယ်။
၂။ စိတ္တာလင်္ကာရဒါန
"စိတ္တာလင်္ကာရ" ဆိုတဲ့ပုဒ်ကို စိတ္တ + အလင်္ကာရ ဆိုပြီး နှစ်ပုဒ်ခွဲ ရပါမယ်။ အဓိပ္ပါယ်က "စိတ်ကို အလှဆင်ခြင်း" ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ကို
၁။ အင်္ဂါ (၆) ပါးနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ဒါန
မြတ်စွာဘုရားက
စိတ္တာလင်္ကာရဒါန၊ စိတ္တပရိက္ခာရဒါန
အမျိုးသမီးအိမ်သာမှာ လက်ဆေးဆပ်ပြာလှူတဲ့ အမျိုးသမီး
ဆေးရုံက လူနာတွေကို ပိုက်ဆံလှူတဲ့ ဒကာကြီး
"အမျိုးသမီး မဝင်ရ" "မိန်းမ မဝင်ရ"
ယသော်ဓရာက မြတ်စွာဘုရားရဲ့ခြေထောက်တော်ကို ဖတ်ပြီး ငိုတယ်။
မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူမဲ့ညမှာ အရှင်အာနန္ဒာက အမျိုးသမီးတွေ ဘုရားဖူးဖို့ အရင်ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ ဒီလုပ်ရပ်ကို ဗြဟ္မဏဝါဒ
ပုဂံမှာ ဒီအယူအဆ မရှိဘူး။ ပုဂံဘုရားတွေပေါ် လူတိုင်းတက်လို့ ရတယ်။
အမျိုးသမီး မတက်ရ၊ အမျိုးသမီး မဝင်ရဆိုတာတွေက မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းမှာ ပိုများတယ်။ ရွှေတိဂုံ အထက်ပစ္စယံပေါ် အမျိုးသမီး တက်ခွင့် မရှိဘူး။ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီနားထိ အမျိုးသမီး ဝင်ခွင့်မရှိဘူး။ ကျုက္ခမီရေလယ်ဘုရားမှာ "အမျိုးသမီးများ မတက်ရ" ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ကို ပြူးပြဲနေအောင် ရေးထားတယ်။
သိမ်ထဲ အမျိုးသမီး မဝင်ရ
"တဒင်္ဂနိဗ္ဗာန်" လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ တဒင်္ဂ,တခဏ ရအပ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်လို့ သဘောပေါက်သွားနိုင်တယ်။ အဲ့ဒီလို သဘောပေါက်တာလည်း မှားတယ်လို့ ပြောလို့ မရဘူး။ သဘောသွား နီးစပ်မှု ရှိပါတယ်။ အမှန်တကယ်တော့ "တဒင်္ဂနိဗ္ဗန" ဆိုတဲ့ ပါဠိပုဒ်ကို တံ+အင်္ဂ+နိဗ္ဗာန လို့ ပုဒ်ခွဲရမှာပါ။ "ထိုအင်္ဂါရပ်ဖြင့် (ထိုအချက်ဖြင့်) ကိလေသာအပူများ ငြိမ်းအေးခြင်း" လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ကိလေသာအပူ ငြိမ်းအေးကြောင်း အင်္ဂါရပ်တွေကို သိရပါမယ်။ သုတ္တန်အချို့ကို ထောက်ဆပြီး ပြောရရင် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် သုံးမျိုး ခွဲခြားလို့ ရပါတယ်။
၁။ ရူပစျာန်၊ အရူပစျာန်များ ရရှိနေချိန်
၂။ သညာဝေဒယိတနိရောဓ (နိရောဓသမာပတ်) ဝင်စားနေချိန်
၃။ ဝိပဿနာ ပွားများနေချိန်
တဒင်္ဂနိဗ္ဗာနသုတ် (အံ၊၃၊၂၄၆)
ဘု ရားရဟန္တာ ပနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ဘာဖြစ်သေးလဲ? နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ အသင်္ခတ အငြိမ်းဓာတ်ကြီးကို အာရုံပြုပြီး ခံစားနေသေးလား?
ဣမသ္မိံယေဝ ဗျာမမတ္တေ ကဠေဝရေ သသညိမှိ သမနကေ လောကဉ္စ ပညာပေမိ လောကသမုဒယဉ္စ လောကနိရောဓဉ္စ လောကနိရောဓဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ။
နိဗ္ဗာန်အကြောင်း သိချင်တယ်ဆိုရင် "နိဗ္ဗာန" ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ ဇစ်မြစ်ကို သိရမယ်။ နိဗ္ဗာနရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတဲ့အခါ ပါဠိတော်လာ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ အဋ္ဌကထာလာ အဓိပ္ပါယ်ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။
ပါဠိတော်လာ "နိဗ္ဗာန"
အဋ္ဌကထာလာ "နိဗ္ဗာန"
ကာမတဏှာ
သံသရာဝဋ်ထဲ၊ မကျွတ်ဘဲနေနေ
ဇွတ်ဆွဲလို့ တပေပေငယ်၊ သေပစေခင်ရဲ့
နိဗ္ဗာန်မြို့ အမြိုက်ခွင်ကို၊ မလိုက်ချင် ရုန်းကန်လို့ဖဲ့။
(စလေဦးပုည)
လူအများစုကလည်း စလေဦးပုညရဲ့ "တူတူပုန်း" ကဗျာထဲကလို နိဗ္ဗာန်ကို တကယ်လိုချင်တဲ့သူက ခပ်ရှားရှား ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်အကြောင်း မသိလို့ မလိုချင်ကြတာပါ။
